Posty

Czy żyjemy w erze technologicznych parapaństw?

-
Obraz
Jeszcze dwie, trzy dekady temu cyfrowe firmy były po prostu dostawcami oprogramowania, sprzętu, reklam i usług. Dziś wiele z nich ma pozycję dominującą i dyktuje warunki każdemu, kto z ich technologii korzysta, czyli prawie wszystkim: zwykłemu obywatelowi, firmom, instytucjom, rządom. Weszły pomiędzy człowieka a informację, handel, komunikację, pracę, edukację, rozrywkę i administrację publiczną. Na naszych oczach powstaje władza, która nie została zdobyta w wyborach, nie ma granic wytyczonych na mapie i nie potrzebuje własnej armii. Jej terytorium stanowią nasze życie zawodowe, prywatne i społeczne, a najcenniejszym zasobem nie jest ziemia ani nawet kapitał, lecz informacja i uwaga ludzi. Te technologiczne parapaństwa wobec swoich użytkowników zachowują się jak państwo: ustalają regulamin, który działa jak prawo, moderują treści i spory jak sąd, a własne zasady egzekwują, stosując kary, takie jak blokowanie kont czy ograniczanie zasięgów. Promują przy tym równość i tolerancję, wsp...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Czy zostawiłeś furtkę w swoim murze?

-
Obraz
     Czy jestem samotny w sensie społecznym? Czasami mam takie wrażenie. Nie jest to szczególnie dramatyczne odkrycie ani permanentny stan. Raczej momenty, w których dochodzę do wniosku, że choć znam wielu ludzi, z niewieloma łączą mnie naprawdę głębokie więzi. I podejrzewam, że nie jestem w tym odosobniony.     Nie sądzę, żebym taki po prostu się urodził. Raczej nigdy nie nauczyłem się, jak we właściwy sposób takie więzi budować i jak przy nich wytrwać. Zakładam, że trzeba do tego naprawdę poznać drugiego człowieka, ale do tego mamy wybrakowane instrukcje, choć kultura, tradycja i religia starały się nas w nie wyposażyć. Udaje im się to w sposób powiedziałbym połowiczny. Jeśli chodzi bowiem o poznanie drugiego człowieka łatwo poprzestajemy na wiedzy powierzchownej i użytkowej: jak ktoś mieszka, czym się zajmuje i czy można mu zaufać. Nie zastanawiamy się jednak, co nim kieruje, czego pragnie, co go cieszy, a co mu doskwiera, czego się boi i o czym po cichu ma...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Mamy wszystko, czego więc nam brakuje?

-
Obraz
      Jeszcze dwieście lat temu blisko połowa dzieci nie dożywała piątego roku życia. Sto lat temu zdobycie środków na jedzenie i opału na zimę zajmowało ludziom ponad połowę doby. Dziś w większości krajów rozwiniętych umieramy głównie z przejedzenia, nie z głodu. Mimo to trwający od dekad wzrost poziomu życia nie zawsze przekłada się na równie wyraźny wzrost zadowolenia z życia. Dzisiejszy człowiek posiada więcej niż jego przodkowie kiedykolwiek wcześniej w historii. Więcej środków finansowych i przedmiotów, więcej możliwości oraz niemal nieograniczony dostęp do informacji. Więcej sposobów podróżowania, komunikowania się, pracy i spędzania wolnego czasu. A jednak ciągle mu mało.   Gdzie więc leży problem? W zbyt wygórowanych oczekiwaniach, porównywaniu się do niewłaściwej grupy, czy krótkiej pamięci? Myślę, że w każdym po trochu.     Człowiek rzadko ocenia swoją sytuację w oderwaniu od innych. Potrzebuje punktu odniesienia, a ten wybiera ze zbioru znaczn...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Kiedy większość zaczyna myśleć za nas.

-
Obraz
     W demokracji przyzwyczailiśmy się wierzyć, że największym zagrożeniem dla wolności jest władza. Król, dyktator, partia, urzędnik, aparat państwa – historia dostarczyła nam wystarczająco dużo dowodów, żeby tak uważać. Istnieje jednak inna władza, znacznie mniej złowieszcza, której powinniśmy się obawiać. Nie przychodzi nocą, nie wyważa drzwi, nie zabiera nikogo na przesłuchanie. Działa powoli, ale skutecznie, aż pewnego dnia całkowicie się jej poddajemy. Zaczyna mówić naszym głosem, a my przestajemy odróżniać go od własnego. Ta władza to opinia większości.    W miarę jak obywatele stają się sobie coraz bardziej równi, przestają widzieć w innych ludziach (i w całych warstwach społecznych) naturalne autorytety. W tej samej chwili rośnie jednak wiara w masy, a opinia publiczna zaczyna obejmować rządy nad światem. Jak pisał Tocqueville, opinia zyskuje w społeczeństwie demokratycznym bez porównania większe znaczenie niż gdziekolwiek indziej. I nikt specjalnie s...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Życie na pokaz

-
Obraz
  Ktoś zapytał mnie ostatnio, czy nie chciałbym zająć się tym na poważnie. Pisaniem, nagrywaniem relacji z podróży i rozwijaniem mediów społecznościowych. Odpowiedziałem, że nie wiem, choć kusiło mnie, żeby powiedzieć: Tak. Na szczęście rozsądek wziął górę nad moim ego, choć nie było to łatwe. Bo cóż właściwie znaczy zająć się czymś na poważnie? Zazwyczaj oznacza zamianę tego, co sprawiało przyjemność, w kolejny obowiązek. A tych, mimo wszelkich prób optymalizacji własnego czasu, mimo całej elastyczności i nadrabiania zaległości kosztem snu, mam już aż nadto (zresztą brak czasu to nie jedyny powód, ale o tym później). Poważne zajęcie się choćby wspomnianym pisaniem zostawiam więc konkurencji, która jest niemała. Czasem mam wrażenie, że dziś więcej ludzi pisze, niż czyta. Każdego roku na świecie ukazują się miliony nowych książek i setki milionów artykułów. Do tego dochodzą poradniki, podcasty, filmy, rolki i transmisje na żywo. Treści przybywa szybciej niż odbiorców. Ludzie m...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Kurs utracony

-
Obraz
    Wielu z nas ma wrażenie, że ten kraj dryfuje w nikomu nieznanym kierunku. Zadajemy sobie pytanie: Czy ta łajba w ogóle ma ster? A jeśli tak, to czy Ci, którzy go trzymają, obrali kurs zgodny z interesem pasażerów? Coraz rzadziej pytamy za to: dokąd płyniemy? Chyba przestaliśmy wierzyć, że mamy na to wpływ. Zastanawiamy się tylko po cichu, czy zdążymy znaleźć miejsce w szalupie. Przestaliśmy wierzyć w Polskę jako wspólnotę. Przestaliśmy wierzyć w ruchy społeczne i obywatelską solidarność. W siłę manifestacji i protestu. Ale jak tu wierzyć w samorządność i oddolne inicjatywy, skoro ich liderzy tak często kończą jako polityczne przystawki tych, przeciwko którym jeszcze chwilę wcześniej protestowali, a same protesty przypominają akcje autopromocji, a nie narzędzie w rękach walczących o swoje racje zwykłych ludzi?     Przestaliśmy wierzyć w państwo. Nie dlatego, że jest słabe, lecz dlatego, że jego siła zbyt często objawia się wobec tych, którzy mają najmniej możliw...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej

Od własności do dostępu

-
Obraz
         Kilkanaście dni temu Sony poinformowało, że od stycznia 2028 roku zakończy produkcję pudełkowych wersji gier na swoje konsole. Jednocześnie potwierdziło wcześniejsze zapowiedzi, że nowa generacja konsoli PlayStation 6 zostanie pozbawiona napędu DVD. Decyzja wywołała falę krytyki części graczy, a internetową petycję wzywającą firmę do zmiany stanowiska podpisały już setki tysięcy z nich. Na pierwszy rzut oka można odnieść wrażenie, że chodzi wyłącznie o sentyment kolekcjonerów, którzy nie postawią na półce kolejnej gry. W rzeczywistości stawka jest znacznie większa. Koniec fizycznych nośników oznacza likwidację rynku wtórnego (który dotąd skutecznie regulował ceny gier używanych i nowych, także tych wydawanych w wersji elektronicznej) oraz przekazanie producentowi pełnej kontroli nad ich dystrybucją. To co najbardziej jednak mnie niepokoi, to powolne zmierzanie w kierunku świata, w którym klient przestaje być właścicielem produktu, a staje się jedynie je...
Prześlij komentarz
Czytaj więcej